Vieringen en kerkdiensten

Thomasvieringen

Thomasviering in de Pinksterkerk - 15 januari 2012

Niet de eerste Thomasviering, maar toch nog betrekkelijk nieuw in onze gemeente. Hier vermelden we vooral dat op de plek van de preek de kerkgangers werden uitgenodigd om zelf met de vragen en thema's die uit de bijbeltekst naar voren komen aan de slag te gaan, de zg. Heilige Chaos.

Daartoe werden een aantal "hoeken" in de kerk ingericht, om tot een ander, nieuw, verstaan van de tekst te komen. { foto's: Jaap van Weiland }

Stellingen

een vissenkomgesprek, over de thema's uit de tekst

Geleide (zgn Ignatïaanse) meditatie

We stappen het bijbelverhaal binnen en verkennen het zelf, met behulp van geleide meditatie

Proeverij: water of wijn?

Wat proef je eigenlijk? Wanneer wordt wijn water en water wijn?

Op het goede been gezet

Tijdens de bruiloft worden mensen in beweging gezet: Maria zet Jezus in beweging, Jezus de bedienden etc. Laat jij je in beweging brengen? Door wie?

Kleurrijk feest:

een feest maak je samen!

Kinderkring

Natuurlijk is dat anders dan anders. Maar juist op deze zondag waarop we lezen dat water in wijn verandert, werd eens te meer duidelijk dat alle zintuigen mee mogen doen!

Over een Thomasviering

Sinds enkele maanden is er op de derde zondag van de maand ruimte gemaakt voor diensten die anders zijn dan gewoon. Zo was er bijvoorbeeld een Allemansviering en een Taizéviering. Die twee zijn anders dan gewoon, maar zijn inmiddels wel bekend in onze kring. Kenmerk van die "derde zondagen" is dat we op die zondagen ook eens wat kunnen proberen: een andere invulling van dat wat we gewend zijn. Niet omdat dat niet goed zou zijn (integendeel!) maar wel omdat sommige mensen soms (dus niet: alle mensen & niet altijd) naar een andere invulling verlangen. Vandaar!

Thomasvieringen zijn ooit ontstaan in het Noorden van Europa en zijn in de jaren negentig overgewaaid naar ons land. Op verschillende plekken kent men inmiddels een echte "Thomas-traditie" (zie hieronder). Een Thomasviering is het beste samen te vatten in de twee woorden: ruimte en betrokkenheid.

Dat wordt tot uitdrukking gebracht met name in de manier waarop de uitleg van het gelezen bijbelgedeelte wordt gebracht. Er is namelijk geen preek, maar in de kerk zijn verschillende plekken ingericht waar de kerkganger zélf met het thema van de lezing(en) aan de gang gaat. Zo groeit de betrokkenheid van de deelnemers. Bovendien is de inhoud van de preek niet afhankelijk van één persoon, maar groeit zij in de dienst.

Daarnaast wordt er in een Thomasviering ook (gewoon) gezongen en gebeden.

Zo'n invulling van de kerkdienst is heel anders dan op de andere zondagen; dat betekent dus iets voor de kerkganger (u/jij moet zelf in beweging komen). Wij hopen dat u het experiment aandurft!

De eerste Thomasviering

Op zondag 18 april 2010 is er voor de eerste keer een Thomasviering georganiseerd in de Pinksterkerk. De liturgie van de Thomasviering van 18 april 2010 is beschikbaar: klik hier

Enigszins spannend was het wel, maar het resultaat was hoopgevend. Veel mensen kwamen in beweging en zochten de hoeken van de kerk op: in vijf hoeken kon men met de bijbellezing en de vragen die die opriep aan de gang. Er was een stilte hoek, onder het kruis, waar een kaars ontstoken kon worden. Verderop stond een whiteboard, met daarop twee woorden: "ZIEN" en  "GELOVEN". Ná de chaos stond het bord vol, en was er in stilte en mooi gesprek gevoerd. Aan het einde keerde iemand de woorden om: eerst geloven en dan zien. Een ander vulde aan: "meer/ anders zien". Zo werd de tekst verwerkt.

Maar wat te denken van de kerkgangers die zich door een ander blindelings door de ruimte lieten voeren: over vertrouwen gesproken! In een vierde hoek werd stevig gediscussieerd aan de hand van stellingen en/of vragen die de voorbereidingsgroep had bedacht.

Tenslotte was ook de laatste hoek in trek: een plek waar niets hoefde en alles mocht.

Zo zijn we aan de gang gegaan- maar meer nog dan dat gebeurde er iets in de ruimte: mensen raakten betrokken bij elkaar en gingen in gesprek. Door dat oeroude verhaal van Thomas kwamen we elkaar tegen! Het was een goed uur om samen te zijn.

Meer weten?

• Uitgebreide informatie over Thomasvieringen in de Walburgiskerk in Arnhem is te vinden op hun website
• De Werkgroep Thomasvieringen De Liemers is een oecumenische werkgroep in Zevenaar, die elk jaar 3 tot 4 zogenaamde Thomas-vieringen organiseert. Meer informatie is te vinden op hun website

Achtergrond

Thomasvieringen zijn begonnen in het Finse Helsinki. In 1988 werden daar de volgende uitgangspunten geformuleerd. In verschillende landen worden ze overgenomen en gevarieerd, en worden Thomasvieringen georganiseerd.

Uitgangspunten van de Thomas-mis (Helsinki 1988)

• De ongelovige Thomas in onszelf en anderen herkennen en beminnen. De taal en de vragen van de ongelovige Thomas serieus nemen. Die plaats geven in keuze van thema's, vormgeving en publiciteit. De viering zien en vieren als een plaats waar ruimte is voor twijfel en scepsis én als een zintuiglijk gebeuren waarin iets van een geheim oplicht: Jezus leeft en is aanwezig.

• De beslissing nemen te zoeken naar ieders talenten en gaven en de mogelijkheid bieden die te ontwikkelen en creatief in te zetten als bijdrage aan het geheel van de viering. Dit zowel in oecumenische samenwerking als in het tot stand brengen en uitvoeren van de viering. Bijvoorbeeld niet bang zijn kunstenaars in te schakelen voor muziek en vormgeving.
  
• Aandacht voor het gebed als dragende kracht, in de voorbereidingen, in de viering en in de vormen van anoniem pastoraat die eromheen plaatsvinden. Beseffen dat bidden voor mensen en mogelijkheden tot gebed aanbieden een vorm van dienstverlening is.
  
• Het besef dat mensen die niet vertrouwd zijn met de traditie behoefte kunnen hebben aan een vorm van anonimiteit en tijd om te wennen en zelf de stap te zetten tot grotere betrokkenheid.
  
• Nuchterheid en een praktische instelling met betrekking tot organisatie, publiciteit etc. Voortdurend evalueren: niet bang zijn fouten te maken en daarvan te leren. Gevoel voor humor.

Terug naar Boven