Vragen
over geloof en leven....
Zoals gezegd
Hier vindt u de tekst van een recente preek die is uitgesproken in een kerkdienst in Heemstede
kerstmorgen, zondag 25 december 2011
voorganger: ds Pieter Terpstra
Een bijzondere zondagmorgen: 25 december- kerst dus. We zongen natuurlijk mooie kerstliederen. De samenzang werd begeleid door Piet Hulsbos (orgel) en Ruud Kleiss (trompet). De lezingen waren uit Lucas 2 en uit Johannes 1.
En
weer werd het kerst.
De afgelopen weken deden we in deze kerk, en eigenlijk in alle andere,
alsof we het niet zeker wisten. We telden de weken. We spelden de woorden
van verwachting bij profeten en voorboden. We zagen het licht van de kaarsen
groeien, en hoopten, baden dat het waar zou worden: Gods licht in deze
wereld. Dat hij komen zou. Natuurlijk was het spel. Leuk om te doen alsof
je het niet wist. Maar we wisten het wél. Natuurlijk kwam na 24, 25 december.
En al vorig jaar hadden we op de kalender kunnen zien dat het vandaag
eerste kerstdag is. Dat hebben we namelijk zo afgesproken. Dat we vandaag
vieren dat Jezus geboren werd.
En dus werd het kerst. Een feest waar we naar uitgezien hebben- hier in de kerk, maar ook daarbuiten. Het feest van. ja van wat eigenlijk? Op allerlei manier wordt het benoemd: gezelligheid- van samen zijn- van liefde - van licht. In de kerk zeggen we dat we de geboorte van Jezus vieren. Maar wat zeggen we dan?
Wat betekent het? Het is en blijft een merkwaardig feest, waarvoor maar lastig woorden zijn te vinden. Daarom schrijft Lucas een geboorte-verhaal, en Johannes een haast filosofisch gedicht. Nu zou ik een exposé kunnen houden over het waarheidsgehalte van die teksten- en daarmee wordt dan meestal de historische betrouwbaarheid bedoeld. Maar dat doe ik niet. Omdat het daar volgens mij niet om begonnen is- en omdat we er geen steek verder mee komen. Ik in ieder geval niet. En wat ik ook zie, is dat zowel Lucas als Johannes zoeken naar woorden om iets van dat buitengewone van het kerstkind tot uitdrukking te brengen. Want daar gaat het hen om. Beide willen ze duidelijk maken dat er in Jezus iets beslissends anders in onze wereld is binnengekomen.
Licht in de nacht- een kind in een kribbe- God met ons. Naast alle prachtige profetenteksten waaruit Lucas had kunnen putten componeert hij een nieuw verhaal. Een nieuwe geschiedenis in onze geschiedenis. Johannes kiest voor woorden uit het verhaal van het allereerste begin.
En zo maken zij duidelijk dat in Jezus God zelf betrokken is. Of is geweest. Want zij waren geen ooggetuigen, van zijn komst in de wereld. Zij waren harts-getuigen, en inderdaad: waar het hart vol van is, daar vloeit de pen van over. Zo schetsen zij hun verhaal: De tegenstellingen zijn niet van de lucht: licht en donker- een koning in een stal- hemel en aarde- God en mens.
En waar die tegenstellingen overwonnen zijn daar is vrede. Vrede in de religieuze betekenis van het woord. Die vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog. Is meer dan geen ruzie, is zelfs meer dan vreedzaam naast elkaar bestaan. Deze vrede verbindt. Of beter: dit vredeskind verbindt. Het overstijgt de tegenstellingen- omdat het er in ondergaat. Het woord is mens geworden . Het woord- het begrip, het idee, en vul alles wat je aan abstractie kunt bedenken maar in, dat wat ongrijpbaar, onaantastbaar is, is in deze werkelijkheid neergedaald. Hier in dit stervend bestaan, wordt Hij voor ons geloofwaardig .
Dat is het unieke, het bijzondere van kerst- of liever: het bijzondere van die Kerst-man. Want hij bleef geen kind- hij werd volwassen. Het vredeskind werd vredevorst. En juist in zijn volwassenheid wordt duidelijk wat verbinden betekent- en waar het licht straalt worden er nog meer tegenstellingen zichtbaar. Zingen daarom die kerstliederen dan ook van een wereld verloren in schuld? Gods licht als een x-ray die als een röntgenfoto ook uitlicht wat er niet hoort. Wat wegmoet. Wat fout gaat, wat verzoend moet worden.
Wanneer dit kind opgroeit, wordt duidelijk dat het ergens omgaat. Dat Gods belofte van zijn verbondenheid met deze wereld niet zomaar iets is. Hij wil er niet los van. Of misschien kan hij er wel niet los van. Telkens weer blijft hij zoeken naar ons. Naar contact. Naar verbinding. Zo is hij aanwezig. In een mens, nota bene. Het pure, het volkomene, het absolute verbindt zich zo aan deze wereld dat hij mens wordt. Niet alomtegenwoordig, niet algemeen, maar concreet, aanwezig in die ene. Niet almachtig, maar kwetsbaar. Geen schepper, maar lijdend aan deze wereld.
Zo is God. Dat geloof ik door dat kind. Een kwetsbare, een dienende, ja: een lijdende God.
=
{ Wanneer acteurs zich voorbereiden op een grote rol, dan kruipen ze in de huid van hun personage. Dan verdiepen zij zich erin. Lezen zich in in hun interesses, in hun leefomgeving, in hun werk. Zo proberen ze hun rol eigen te maken. Zodat ze hun rol met verve zullen spelen. Dat is je ergens aan verbinden. Maar verbinden in de kerst-betekenis van het woord betekent nog iets. Het betekent ook dat je niet wijkt wanneer het tegenvalt. Verbinden is ook je verantwoordelijkheid nemen. Noem het commitment. Dat het hoge woord mens geworden is, betekent iets. Voorgoed is onze aardse werkelijkheid opgescheept met een besef dat het anders kan. Dat het lichter kan, dat het vreedzamer kan. Dat het beter kan. Dát is het kerstkind. Dat is de kerstgedachte: commitment. Verbondenheid. }
Zo spoort het kind in de kribbe ons aan om het duister niet voor lief te nemen. Om aan de pijn van die ander, in onszelf, niet schouderophalend voorbij te gaan. Het woord is mens geworden. God heeft zich genesteld in onze wereld.
Het verhaal vertelt dat er volstrekt verschillend op gereageerd wordt: herders stoten elkaar aan en gaan op weg. Wijzen laten zich lokken door een ster. Anderen- en hoe kan het ook anders dan dat dat de machthebbers zijn, die er helemaal niet bij gebaat zijn dat het anders wordt- gaan op zoek en proberen het kind uit de weg te ruimen. Want vrede verbindt dan wel, maar ze verstoort ook.
Zo zal dit kind onze wereld verstoren. Zal het gaan spreken over een wereld andersom. Waar laatsten de eersten zijn, en geboren worden sterven. Dit kind brengt ons de hemel op aarde in zicht. Maar die ziet er zo anders uit dan wij zo vaak vermoeden. Dit kind- dat ons met God verbindt, zal ons leren bidden: onze vader- laat uw wil gedaan worden, op aarde zoals in de hemel . Niet om ons tot slaven te maken, tot geknechte gelovigen. Maar om ons telkens weer te richten op de vrede die hij schenkt. De vrede die meer is dan de vrijheid om te kunnen doen wat je wilt. Vrede die meer is dan geen oorlog met je buren.
Vrede die. en wanneer ik zoek naar woorden, merk ik dat ik opnieuw naar een verhaal zoek. Een verhaal over een mens- die hemel en aarde verbindt. Die mens die laat zien dat leven meer is dan niet sterven.
Vandaag is het kerst. En het is zondag. Die dag die ons er telkens weer bij wil bepalen dat het Pasen is geweest. Net als kerst een feest van de geboorte van nieuw leven. Van een nieuwe start. In het begin. Op die eerste dag van de week, op die Paasdag werd de laatste tegenstelling overbrugd. Werd dood verbonden met leven. Dat betekent mens-worden uiteindelijk: er totaal in ondergaan. Dát is Gods verbondenheid. Die blijft.
Ongelooflijk. Ik geloof in dat kind. In zijn leven. In zijn weg.
Ik kom er niet los van. Ik wil er niet los van.
Een mens. God.
Immanuël.
En weer werd het kerst.
Het mag een wonder heten.
Het is een wonder.
Vandaag is de Heiland geboren:
Christus de Heer.
GLORIA IN EXCELSIS DEO!
AMEN.
Terug naar Boven
Bijbelse personen in een ander licht
in december 2009 verscheen het album In een ander licht van Stef Bos. Op de cd staan 12 liedjes over 12 bijbelse figuren."Vrij van dogma's, vrij van geloof, vrij van kerk", aldus Stef Bos zelf.
Toch hebben wij als voorgangers ervoor gekozen om ze in een kerkdienst te laten klinken- en ze te overwegen. Omdat we vermoeden dat de verfrissende blik die Bos biedt op de bijbelverhalen ook de gelovigen kan inspireren. Daarom kozen we voor iedere eerste zondag van de maand één bijbelse persoon uit. Iedere maand een nieuwe (vernieuwde?) kennismaking met een personage, die soms net op ons lijkt....
voor meer informatie:
http://ineenanderlicht.ncrv.nl/
en te beluisteren via: Youtube
Terug naar Boven
